Theo thống kê từ khoahoctv.edu.vn, mỗi năm Việt Nam vẫn mất đi hàng nghìn cá thể động vật hoang dã quý hiếm vì nạn săn bắt và buôn bán trái phép. Để ngăn chặn tình trạng này, Nhà nước đã liên tục sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật với mức xử phạt ngày càng nặng, khiến nhiều người phải giật mình.
Hệ thống văn bản pháp luật chính bảo vệ động vật hoang dã
Hiện nay, khung pháp lý bảo vệ loài hoang dã tại Việt Nam được xây dựng rất chặt chẽ:
- Luật Bảo vệ môi trường 2020
- Nghị định 160/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi nhiều nghị định sau)
- Nghị định 35/2019/NĐ-CP và Nghị định 07/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, thủy sản
- Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017) – Điều 234 và Điều 244
Các hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối
Pháp luật liệt kê rõ ràng những việc không được làm nếu không muốn đối mặt án nặng:
- Săn bắt, bẫy, giết hại động vật hoang dã thuộc Danh mục nguy cấp quý hiếm
- Tàng trữ, vận chuyển, mua bán sản phẩm từ động vật hoang dã
- Quảng cáo, chế tác sản phẩm từ ngà voi, sừng tê giác, cao hổ…
- Nuôi nhốt trái phép các loài thuộc Nhóm IB, IA mà không có giấy phép
Mức phạt hành chính “khủng” hiện hành (Cập nhật 2025)
Hành vi | Mức phạt tiền (đồng) | Cơ sở pháp lý |
Săn bắt loài Nhóm IB thông thường | 50 – 300 triệu | Nghị định 35/2019 & 07/2022 |
Săn bắt tê giác, hổ, voi… (Nhóm IA) | 500 triệu – 2 tỷ | Nghị định 07/2022 |
Buôn bán ngà voi, sừng tê giác | 1 – 15 tỷ | Nghị định mới nhất 2024-2025 |
Tàng trữ sản phẩm động vật hoang dã trái phép | 100 triệu – 5 tỷ | Tùy khối lượng, giá trị tang vật |
Quảng cáo sản phẩm từ động vật hoang dã | 200 – 500 triệu | Luật Quảng cáo + Nghị định xử phạt |
Ngoài tiền phạt, tang vật sẽ bị tịch thu hoàn toàn, thậm chí bị tiêu hủy công khai.
Án tù dài hạn và những bản án gây sốc gần đây
Khi hành vi có tổ chức, quy mô lớn hoặc tái phạm, người vi phạm sẽ bị truy tố hình sự:
- Phạt tù từ 1 – 15 năm (Điều 234 & 244 Bộ luật Hình sự)
- Có thể lên án chung thân nếu gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng
- Một số bản án thực tế 2023-2025: 13 năm tù cho đường dây buôn sừng tê giác xuyên quốc gia, 10 năm tù cho nhóm săn hổ ở Nghệ An, 7 năm tù cho “trùm” nuôi nhốt gấu lấy mật trái phép.
Những con số này cho thấy Nhà nước không khoan nhượng với tội phạm động vật hoang dã.
Chỉ khi mỗi người ý thức rằng vi phạm pháp luật đồng nghĩa với mất tự do và tài sản khổng lồ, chúng ta mới thực sự bảo vệ được những loài động vật quý hiếm còn sót lại. Hãy chung tay để Thế giới động vật mãi là nơi muôn loài được sống bình yên, chứ không phải đấu trường sinh tử vì lòng tham của con người.
